“А мой тата лепш за ўсіх”

“А мой тата лепш за ўсіх”

Вядучы: Добры вечар, паважаныя таты і мамы, бабулі і дзядулі, дарагія дзеці! Добры вечар усім, хто прыйшоў да нас на ранішнік, каб павіншаваць нашых дарагіх мужчын з надыходзячым святам – днём Абаронцаў Айчыны. Мы жадаем Вам моцнага здароўя, шчасця, сямейнага дабрабыту. А зараз – слова нашым дзецям.

1 дзіця:

Мы, дзеці сваёй беларускай зямлі,

мы з думкай аб міры і шчасці ўзраслі.

2 дзіця:

Мы хочам зямлю даглядаць, засяваць,

Мы хочам свае гарады будаваць.

3 дзіця:

Мы хочам, каб кожны ў радасці жыў,

Каб кожны дзяцей гадаваў і вучыў.

4 дзіця:

Мы клічам па свеце з’яднацца сяброў,

Каб полымя бойні не ўспыхнула зноў.

(гучыць песня “Лучше папы друга нет”) (дзеці дораць татам падарункі)

Вядучы:  Паважаныя дарослыя! Адкажыце, калі ласка, што бывае прыемней за дружны, вясёлы смех вашых дзяцей? Хіба ж толькі тое адчуванне шчасця і радасці, калі мы смяемся разам з імі. Як вы думаеце, чым у вольны час любяць займацца вашы дзеці? Давайце запытаем у іх саміх. (Гуляць).

А з кім вы любіце гуляць? (Адказы дзяцей).

А з мамамі і татамі любіце гуляць? Калі так, дык давайце пагуляем. Спачатку правядзем невялічкую размінку. Калі я пакажу блакітны флажок – пляскайце ў далоні, зялёны – танцуйце, жоўты – маўчыце, чырвоны – крычыце.

Дарослыя і дзеці, усе разам, калі ласка. (Ідзе гульня).

Вядучы: Малайцы! А цяпер гульня – “Зайчык-скачок”. Спачатку спаборнічаюць хлопчыкі. Неабходна зрабіць па 5 скачкоў з месца, затым таты – па 3. Хто далей усіх праскача, той і пераможца.

(Хлопчыкі разам з татамі спаборнічаюць).

Вядучы: Вось мы і выявілі першых пераможцаў. Я хачу звярнуць вашу ўвагу вось на гэты незвычайны куфэрак. Гэты чароўны куфэрак з сюрпрызам. Ён будзе вандраваць ад аднаго століка да другога, ад адной сям’і да другой, а адкрыць яго і даведацца, што там знаходзіцца, зможа толькі той, хто пераможа. Каб усё было аб’ектыўна, я прапаную выбраць журы, якое будзе нам дапамагаць. (выбіраецца журы) Загадчык дз/сада, выхавацель.

Вядучы: Як дзеці, так і дарослыя любяць адгадваць загадкі.

Спачатку для дзяцей:

1.      Адгадай, сынок, загадку:

што за месцейка за хаткай,

дзе ўвіхаецца бабуля?

Родзяць там гарох, цыбуля,

кроп і морква з году ў год.

Гэта месца…(агарод).

2.      Вы мне адкажыце,

ці бачылі ў жыце,

ці ў полі кветку?

Усміхаецца здалёк,

Гэта кветка…(васілёк).

3.      Груд зямліцы разваліўся,

з-пад ігліцы хто з’явіўся?

Ад дожджыку, ад сонейка

пакрыўся парасонікам…(грыб)

4.      Федзя, Том і Міша Драч

за сялом ганялі мяч.

Пас паслалі – вось і гол,

а гулялі…(у футбол).

5.      У печы нараджаецца,

а ў неба не спяшаецца…(дым).

6.      Спіць зімою да вясны

соладка жыхар лясны.

Сніць не снег і не лёд,

А духмяны, смачны мёд…(мядзведзь)

7.      Усіх нас корміць, сама есці не пытае…(зямля).

8.      Без крылаў, а ляціць, без языка, а гаворыць… (пісьмо).

А цяпер загадкі для дарослых:

1.      Летам я рагатая, восенню хвастатая!

Хоць і горкая зусім, ды патрэбная ўсім. (цыбуля)

2.      Каля плота расце, дакранешся – апячэ. (крапіва)

3.      На тонейкай ножцы стаіць,

Сонейкам на неба глядзіць. (сланечнік)

4.      Маю тонкі, востры нос,

каляровы доўгі хвост,

спрытна я ў руках мільгаю,

носікам свой шлях шукаю. (іголка)

5.      У кожным доме, ёсць на дачы, -

на стале, ці на сцяне.

Яно кожнага з нас бачыць,

А сябе – ніколі, не. (люстэрка)

6.      Мяне з доміка бяруць,

галавой аб сцену труць,

я заўсёды раззлуюся

і адразу запалюся. (запалкі)

7.      Вось загадка невялічка:

Ходзіць брацік і сястрычка.

Яна міргае штораз,

Брат грукоча ў адказ. (маланка і гром)

8.      Языка не мае, а крычыць, гукае.

Хоць і гулкае яно, ды ніколі не відно. (рэха)

9.      Хвалюе водарам, красою,

Але не проста ўзяць рукою,

Галава пахучая, тулава калючае. (ружа)

Вядучы: А цяпер гульня для дзяцей. Называецца яна “Будзь уважлівы”. Хутчэй, дзеці, усе да мяне. Слухайце правіла гульні. Ці ведаеце вы звычкі жывёл, птушак? Уявіце сабе, што зараз вы не дзеткі, а зайчыкі. (Дзеці скачуць, як зайчыкі). Малайцы! А цяпер будзьце ўважлівыя. Я буду называць, каго вам патрэбна паказаць:

-          коні – рухаюцца скокамі (галопам)

-          птушкі – лятаюць,

-          ракі – поўзаюць,

-          буслы – стаяць на адной назе,

-          жабкі – скачуць

Вядучы: Дарагія дзеці, мы ведаем, што вы любіце цукеркі. Хутчэй сядайце на свае месцы, таму што ў наступнай гульні вашы таты і мамы паспрабуюць вас пачаставаць цукеркамі. Зрабіць ім гэта будзе не проста, бо вочы ў іх будуць завязаны хустачкай, а цукеркі павешаны на нітачцы.

Паважаныя дарослыя, вы павінны з завязанымі вачыма зрэзаць цукерку, знайсці яе на падлозе, раскруціць і пакласці ў рот свайму дзіцяці, не развязваючы вачэй. Каб вам дапамагчы, ваш сын, або дачка будуць клікаць вас, седзячы за сталом з месца. (Ідзе гульня).

Вядучы: Ці заўважылі вы, паважаныя дарослыя, якая цікавая мова нашых дзяцей? (З жыцця дзяцей у садку).

А зараз конкурс “Што б гэта значыла?”.

Вы павінны растлумачыць дзіцячыя выразы.

-          павукан – павук і таракан,

-          піджакет – піджак і жакет,

-          падхаліза – падхалім і падліза,

-          валасетка – сетка для валасоў,

-          маркар – мора і якар.

(Слова журы, куфэрак ставіцца на столік самай актыўнай сям’і)

Вядучы: У наступнай гульні будуць удзельнічаць зноў дзеці і дарослыя.

За адну хвілінку вы павінны завязаць як мага больш вузельчыкаў.

(песня)

Вядучы:  А зараз мы праверым, ці па-сапраўдныму дружныя сем’і ў нас у гасцях. Мамы, вы першымі атрымаеце заданне. Раскажыце, калі ласка пра вашу сям’ю. У каго цікавей атрымаецца. (журы ацэньвае конкурс).

Вядучы: Таты, будзьце ўважлівымі, наступнае заданне для вас. Трэба расказаць які-небудзь гумарыстычны кур’ёзны выпадак, які адбыўся з вамі, ці з вашай сям’ёй. (расказы татаў. Слова журы).

Вядучы: А цяпер заданне дзецям. Нам усім цікава ведаць пра вашы хатнія абавязкі: чым займаецеся дома, што робяць тата і мама, і каму вам больш падабаецца дапамагаць: тату ці маме. (дзеці расказваюць, журы ацэньвае расказы дзяцей, вызначае лепшы).

Вядучы: Цяпер мы бачым, якія ў вас дружныя сем’і, і рады гэтаму. Нават захацелася завітаць да вас на шклянку чаю.

Ну і апошні наш конкурс – на лепшую выпечку. Дзеці выносяць хатнія выпечкі і называюць яе назву, і хто згатаваў.

(Журы падводзіць вынікі. Уручае прызы).

Вядучы: А цяпер давайце пачастуемся чаем з выпечкай. Яшчэ раз са святам вас, дарагія мужчыны. (Гучыць музыка, усе частуюцца чаем з выпечкай. Дзеці разам з дарослымі танцуюць і весяляцца).

“А мой тата лепш за ўсіх”

Шчаслівы выпадак

Шчаслівы выпадак

4 вобласці:

1.      Гісторыя

2.      Фальклор

3.      Прырода

4.      Літаратура

Журы-настаўнікі:

1.      ……………….

2.      ……………….

3.      ………………

1 тур – кожная каманда выбірае вобласць і пытанні (з раза)

2 тур – камандра сапернікаў задае пытанні і вобласць (3 раза)

3 тур – “агульныя веды” за 1 хвіліну задаюцца пытанні.

-          Чырвоны – літаратура

-          Блакітны – прырода

-          Зялёны – фальклор

-          Аранжавы – гісторыя

1.      Прадставіць каманды.

2.      Пазнаёміць з правіламі гульні:

-          4 вобласць (і карткі);

-          гульня праходзіць у 3 туры;

-          гуляюць не толькі каманды (але і клас);

-          прадставіць журы.

ФАЛЬКЛОР.

1.      Закончыць фразеалагізм. Як гром…(з яснага неба).

2.      Па фразеалагізму рускай мовы падабраць адпаведныя з беларускай мовы: Два сапага пара – (абое рабое).

3.      Нашли дурака – (няма дурных).

4.      Растлумачыць фразеалагізм: На шыі сядзець (жыць за кошт другога).

5.      Закончыць фразеалагізм: Гуляй, гуляй… (ды дзела не кідай).

6.      Дзе нянек многа… (там дзіця без носа).

7.      Слова не пірог… (не выкінеш за парог).

8.      Падабраць адпаведныя: Бить баклуши (лынды біць).

9.      Олух царя небесного (асёл маляваны).

10.  Закончыць фразеалагізм: З вялікага грому… (малы дождж).

11.  Хоць кол… (на галаве чашы).

12.  Растлумачыць фразеалагізм: шпільку падпусціць (намякаць на штосці непрыемнае, гаварыць колка).

13.  Растлумачыць фразеалагізм: Белая варона (чалавек, які выдзяляецца паводзінамі ці знешнасцю сярод іншых людзей).

14.  Мядзведзь наступіў… (на вуха).

15.  Скоры поспех… (людзям на смех).

16.  Хто разумны радзіцца… (той заўсёды прыгадзіцца).

17.  Хто смерці не баіцца… (таго і пуля не бярэ).

18.  Растлумачыць фразеалагізм: Віламі па вадзе пісана (невядома яшчэ, ці ажыццявіцца штосьці, пра няпэўнае).

19.  Растлумачыць фразеалагізм: На сёмым небе (бязмерна шчаслівы, вельмі задаволены чымсь).

20.  Дзе кухарак шэсць, там няма чаго есць.

ГІСТОРЫЯ

1.      Які з гарадоў: Брэст, Полацк з’яўляецца старэйшым? (Полацк у 862 г. Повесть временных лет).

2.      Калі ў Лідзе была аб’яўлена Савецкая ўлада? (18 верасня 1956 г.)

3.      Які завод быў першы на месцы электравырабаў? (цвіковы  да 1956 г.)

4.      Як раней называлася абутковая фабрыка? (“Ардаль” выпускала гумовы абутак)

5.      Будова якога прадпрыемства ў Лідзе праводзілася, як Усесаюзная? (ф-ка хім.культ.тавараў, Лакі)

6.      Ад якога слова паявілася назва “Ліда”? (“ляда” – месца расчышчанае ад лесу)

7.      Колькі раней было вуліц у Лідзе і якія? (4, Замкавая, Віленская, Каменская, Крывая)

8.      Беларускі Іван Сусанін, хто ён? (70-ці гадовы селянін Цуба, у вайну паўтарыў подзвіг Івана Сусаніна)

9.      Імя беларускага ваенаначальніка, які меў шэраг перамог над крыжаносцамі ў баях на тэрыторыі вобласці? (Давыд – гарадзенскі стараста)

10.  Колькі абласцей у Беларусі і якія? (Гродзенская, Брэсцкая, Магілёўская, Віцебская, Мінская, Гомельская)

11.  Назавіце горад, у якім цяпер знаходзіцца ваенна-гістарычны музей, а раней у 1812 годзе знаходзілася штаб-кватэра другой арміі пад узначаленнем Багратыёна? (Ваўкавыск)

12.  Якія ўсходне-славянскія плямёны былі продкамі беларускага народа? (дрыгавічы, радзімічы, крывічы)

13.  Які савецкі лётчык накіраваў палаючы самалёт на варожыя эшалоны ў час баёў на тэрыторыі Беларусі ў першыя дні вайны і дзе гэта адбылося? (Гастэла, у раёне Мінскай вобласці в.Радашковічы)

14.  Які меў выгляд першы герб Ліды? (два ключы і леў)

15.  Назавіце прозвішча адважнага рэвалюцыянера, адданага змагара за вызваленне беларускага народа ў 60-я гады 19 стагоддзя? (Кастусь Каліноўскі)

16.  Калі была створана Гродзенская вобласць? (20 верасня 1944 года)

17.  У якім годзе горад Ліда быў узнагароджаны ордэнам “Знак пашаны” (1980г.)

ПРЫРОДА

1.      Якое дрэва самае распаўсюджанае на тэрыторыі Беларусі? (сасна)

2.      Аб ёй гавораць – другі хлеб? (бульба)

3.      Самае вялікае возера ў Беларусі? (Нарач)

4.      Першая па даўжыні рака ў Беларусі? (Днепр)

5.      Цар Белавежкай пушчы? (зубр)

6.      Якіх птушак больш за ўсё на Беларусі? (вераб’ёў)

7.      Якое дрэва карысталася на Беларусі пашанай, чаму? (Ліпа-лапці)

8.      Адкуль пайшла назва Белавежская пушча? (Белая вежа – башня на тэрыторыі пушчы)

9.      Які грызун займае першае месца ў пушным промысле ў Беларусі? (вавёрка)

10.  Самая вышэйшая кропка Гродзенскай вобласці, яе вышыня над узроўнем мора? (каля Навагрудка – гэта Замкавая 325 км над узроўнем мора)

11.  Беларусь багата карыснымі выкапнямі: якія месцы нараджэння руды знойдзены ў Гродзенскай вобласці, у адным з суседніх раёнаў? (Жалезная руда – Шчучанскі раён)

12.  Чаму раней вялікія дарогі з 2-х бакоў абсаджваліся бярозамі? (белыя ствалы ноччу паказвалі дарогу)

13.  Якая вадзяная расліна з’яўляецца добрым замяніцелем бульбы, а назва яе з’яўляецца назвай старажытнай зброі індзейцаў? (стрэлаліст)

14.  Самая знакамітая злакавая культура ў Беларусі? (ячмень)

15.  Якіх жывёл больш за ўсіх у лясах Лідчыны? (ліс – 200, ласей – 70)

16.  Самыя першыя веснавыя грыбы? (страчкі, смарчкі)

17.  З якога дрэва робяць запалкі? (асіна)

18.  Якую расліну партызаны выкарыстоўвалі замест ваты і ёда? (мох балотны, сфагнум)

ЛІТАРАТУРА

1.      Што вы ведаеце пра Валянціна Таўлая? (беларускі паэт, 1-ы рэдактар газеты “Уперад”, жыў у Лідзе)

2.      Які польскі паэт нарадзіўся ў Беларусі? (Адам Міцкевіч)

3.      У беларускай літаратуры ёсць свой Міцкевіч, які яго псеўданім? (Колас)

4.      Як сапраўднае прозвішча Янкі Купалы? (Іван Луцэвіч)

5.      Назавіце першых друкароў на Беларусі? (Ф.Скарына, Сымон Будны)

6.      Сядзіць дзед на дарожцы ўсім чапляе па брошцы? (лапух)

7.      Вядомы грамадскі дзеяч Беларусі 16 стагоддзя, заснавальнік 1-й на сучаснай тэрыторыі СНД славянскай тыпаграфіі? (Ф.Скарына)

8.      Калі выйшла ў свет першая савецкая газета на беларускай мове? Як яна называлася? (1 сакавіка, “Дзянніца”)

9.      Як называецца падручнік па беларускай літаратуры ў 4-м класе? (“Чабарок”)

10.  Які часопіс з’яўляецца пасля дажджу? (“Вясёлка”)

11.  Які беларускі часопіс можна знайсці ў лесе? (“Бярозка”)

12.  Хто напісаў аповесць “Міколка-паравоз”? (М.Лынькоў)

13.  Хто напісаў аповесць “Палескія рабінзоны”? (Янка Маўр – Іван Фёдараў)

14.  Нізавіце помнік старажытнай пісьменнасці і пралетарскі гімн, упершыню перакладзены Я.Купалам на беларускую мову? (“Слава аб палку Ігаравым”, “Інтэрнацыянал”)

15.  У аснову якой паэмы Я.Купала паклаў лягенду аб заснаванне аднаго з беларускіх гарадоў? Які гэта горад? І якая назва паэмы? (Магілёў, “Магіла льва”)

АГУЛЬНЫЯ ВЕДЫ

1.      Які год лічыцца годам заснавання Ліды? (1380г.)

2.      Колькі гадоў знаходзілася Ліда пад уладай панскай Польшчы? (20)

3.      Якіх відаў рыб больш за ўсё ў Беларусі? (карпавых – 28 відаў)

4.      Колькі відаў жывёл уваходзіць у Чырвоную кнігу? (80)

5.      Колькі відаў раслін уваходзіць у Чырвоную кнігу? (85)

6.      Актыўны ўдзельнік абароны Гарадзеншчыны; яму прысвоена званне Героя Савецкага Саюза? (Карбышаў)

7.      У склад якой дзяржавы ўваходзілі нашы землі ў 14 стагоддзі ў гады заснавання Ліды? (Вялікага Княства Літоўскага)

8.      З якой крыніцы мы даведаліся аб першым успаміне аб гарадах Слонім, Ваўкавыск, Навагрудак у 1252 г.? (Іпацьеўскі летапісец)

9.      Назавіце баларускую раку, якая роўна не цячэ? (Вілія – віляе)

10.  Калі адбыўся 1-шы суботнік у Лідзе, які быў прысвечаны расчыстцы чыгуначных пуцей? (15 верасня 1920 года)

11.  Сталіца Беларусі?

12.  Першыя заводы ў Лідзе (піўзавод, Лідсельмаш)

13.  Якая расліна з’яўляецца сыравінай для вырабу тканіны і цвіце толькі поўдня? (лён)

14.  Робяць ці не пералётныя птушкі гнёзды зімой на поўначы? (не)

15.  Куды восенню дзяюцца матылькі? (больш гіне)

16.  Птушка, меншая за вераб’я, гняздо вісіць над вадой? (рэмес)

17.  Якая птушка два разы на год выводзіць птушанят? (дрозд)

18.  Што называюць белам золатам? (бавоўну)

19.  Растуць зімой дрэвы ці не? (не)

20.  Умеюць сланы плаваць ці не? (так)

21.  Куды зайцу лягчэй бегчы: у гару ці з гары? Чаму? (у гару, пярэднія лапы кароткія, а заднія доўгія)

22.  Колькі ног у павука? (8)

23.  Якіх птушак называюць галоўнымі салістамі нашых лясоў? (салаўя)

24.  Птушаняты якой птушкі не ведаюць сваёй маці? (зязюлі)

25.  Колькі крылаў у жука? (4)

26.  Як называюць 2-х метровы ўдар у футболе? (пенальці)

27.  Што стане з пчалой пасля таго, як яна ўжаліць? (загіне)

28.  З кіх варот Пётр 1 выязджаў на вайну? (з адчыненых)

  Шчаслівы выпадак

“Галасы закаханых у беларускую паэзію” Літаратурна-музычны вечар

“Галасы закаханых у беларускую паэзію” Літаратурна-музычны вечар

(Гучыць песня пра каханне “Ой, там над вадою”)

агні кахання – вечныя агні.

Яны нікому з нас не слепяць вочы.

Шчаслівым сэнсам напаўняюць дні,

Пяшчотай вабнай скарачаюць ночы,

Загадкава гучыць у цішыні

Гарачы неспатольны шэпт жаночы.

Бянтэжыцца расчулены юнак,

Упершыню адчуўшы дзіўны смак.

Ёсць у каханні нейкая мяжа.

За гэтай патаемнаю мяжою

Зліваецца ў адно твая душа

З душой каханай, чыстаю душою.

Як ток, між вамі прабяжыць спярша,

Каб адарыць вас яркаю іскрою,

Чароўнае адзінства захаплення,

Што аднаўляе свет і пакаленні.

Каханне… Ці бывае ў свеце яшчэ што-небудзь імгненнае, беспамятнае, такое сляпое і разам з тым велічнае і вечнае. Напэўна, не… і ці ёсць на Зямлі хоць адзін чалавек, які б не адчуў гэтага пачуцця і мог з упэўненасцю сказаць, што гэта такое. Таксама, не.

“Я вас люблю!

Хто, адкажыце мне,

Ні разу не пачуў такія словы?

Які не будзе новы век суровы,

Без гэтых слоў не абысціся, не!

Глядзіце, вунь юнак светлагаловы

З букетам руж бяжыць па сцяжыне.

Не абпаліся ж, хлопча ў жыцці,

Каханню вечна на зямлі цвісці!”

(“Я вас люблю” А.Грачанікаў)

Любоў – гэта не ўстаноўленая законам “непазбежнасць”, а сутнасная ўнутраная патрэба чалавечай душы.

Пра значэнне кахання ў нашых продкаў-славянаў гаворыць народная вера. У старажытнай міфалогіі паводле “Рускіх Ведаў”, бог Вялес, што ўладарыць над іншасветам, усім душам памершых задае самае важнае пытанне: “А ці любілі вы на зямлі?” І толькі тым, хто любіў, адкрывае шляхі на неба.

Чалавек, які валодае дарам любові, бачыць прыгажосць свету і яго каласальную мэтазгоднасць. (песня “Каханне” муз. Марозавай, сл. Н.Гілевіча).

Ліра Я.Купалы, якая спела столькі песень аб народнай нядолі, здольна выявіць найінтымнейшыя зрухі душы, пачуцці.

Культ каханай жанчыны-адзінай, “ненагляднай”, авеяны паэзіяй рацарскага высакародства. Ён перад ёй схіляецца, як перад багіняй, цудам жыцця. Яна ўпрыгожыла сабой увесь свет, яго бясконцыя праявы; бо ён глядзіць на ўсё вачамі бязмежна закаханага.

У хаце маёй ужо будзь гаспадыняй,

Няма ў мяне нікога, проч цябе,

Сядзь на пачэсны кут, мая багіня,

І будзем думы думаць аб сабе.

У начной цішы, у любым упаенні,

У патаенні ад жыцця, людзей,

Агонь душу і сэрца распрамене,

Агонь гарачых, злучаных грудзей.

І мнагацветныя акружаць нас вясёлкі,

Маланкі залатыя замігцяць.

А думкі нашы, верныя саколкі,

Да неба з добрай весткай паляцяць.

Так мілаванне к шчасцю след адчыне,

А мілаванне – над царамі цар, -

І будзеш век маёй ты гаспадыняй,

А я твой вечна буду гаспадар.

Шмат радкоў складзена паэтам аб каханні.

Самае тонкае чалавечае пачуццё – каханне па-сапраўднаму раскрываецца, як паказвае паэт, на фоне прыроды, пры непасрэдным яе ўдзеле, бо толькі яна разумее глыбіню пачуцця, садзейнічае яго росквіту.

Зайшло ўжо сонейка, цень лёг на гонейка,

Уецца туман сенажацяй,

Выйдзі ж, дзяўчынка, выйдзі, галубка,

У садзік ка мне пагуляці.

Хвалямі шыбкімі ў цені пад ліпкамі

Час нам праходзіць будзе,

Бачыць будуць зоры і месяц,

Бачыць не будуць нас людзі.

Казкамі дзіўнымі будуць галінамі

Ліпкі шумець, дзівіцца,

Будзе прыветліва пець салавейка,

Буду слугой, ты – царыцай.

Радасцю, уцехамі пад ліпак стрэхамі

Будзе нам доля ў ноч гэту.

Сэрцавы струны ўдарам каханне

На зайздрасць цэламу свету.

Выйдзі ж, дзяўчынка, выйдзі, галубка,

У садзік ка мне пагуляці.

Ужо зайшло сонейка, цень лёг на гонейка,

Уецца туман сенажацяй.

Беларуская лірыка – гэта і чысціня, і наіўнасць юнацкага свету ў вершах Анатоля Вярцінскага. “Зязюліным ранкам пасля салаўінага вечара і перапельнай ночы” размаўляе па-сучаснаму каханне Пімана Панчанкі.

Такая ж нявыдуманасць пачуцця ў лірыцы Рыгора Барадуліна, Анатоля Грачанікава, Максіма Танка, Леаніда Дранько-Майсюка.

Вабяць азёрныя далі

Ціхай вячэрняй парой,

Дзе мы аднойчы шукалі

Папараць-кветку з табой.

Зоры з табой мы лічылі

 Каля азёрнай вады.

Кветкай чароўнай, дзяўчына,

Стала ты мне назаўжды.

Папараць-кветка ўзыходзіць,

Папарыць-кветка цвіце.

Папараць-кветку знаходзіць

Той, хто з каханай ідзе.

Чыстыя воды купалля,

Лес прыазёрны і луг

Нам падарылі кахання –

Шчасцем азораны круг.

Шэпчуць дрымотныя хвалі

Голасам птушкі начной.

Папараць-кветку шукалі –

Шчасце знайшлі мы з табой.

А колькі цудоўных песень напісана на вершы беларускіх паэтаў. І жартоўныя, і лірычныя, але амаль ва ўсіх іх праходзіць тэма кахання, спрадвечная тэма.

(песня “Дзіўны лістапад”).

Асабістым цёплым ручайком цякуць у беларускай паэзіі кахання вершы, напісаныя жанчынамі. І, мабыць, таму, што яны належаць жыночаму пяру, яны такія шчырыя, пранікнёныя, такія незвычайна добрыя, зразумелыя.

Ты думаў пра мяне,

Я ведаю – бо ў ночы

Я не магла стуліць на хвіліну вочы.

І думка горача мне сэрца хвалявала

Ты думаў пра мяне, і я таму не спала.

Ты думаў пра мяне, я ведаю – у слова,

Жар пылкіх дум тваіх быў валіцца гатовы,

Яны гучалі тут, так шчыра, так глыбока,

Мне пець хацелася – і плакаць, лёгка, лёгка.

(К.Буйло “Ты думаў пра мяне”. Песня “Светлая замова”).

Раіса Баравікова – тонкі лірык. Шмат увагі аддае асабістай, інтымнай тэме, вершам пра каханне, у якіх чалавек выпрабоўваецца на вернасць, высакароднасць.

Ля крыніцы брустае вянец,

Абранёны на шчасце вянок,

Тут калісь палявалі славяне

На чужых даўганогіх жанок.

Паўтараецца многае ў свеце

На палянцы распалім касцёр,

І заблудзіцца месяц  у вецці

Як лазе агнявое касцёр.

У тваім сінявокім абліччы

Я славянскія рысы знайду,

Стань жа сёння маім паляўнічым

Я сама пад руку пападу.

Так прыгожа, самааддана, так пяшчотна можа кахаць толькі жанчына. На жаль, каханне не заўжды бывае вечным і шчаслівым. Калі прыходзіць твая вясна, то здаецца, што заўсёды будзе так узвышана, так хораша. Аднак, жыццё – складаная рэч. Яна ставіць чалавека ў розныя абставіны.

Ты пакліч мяне, пазаві,

Там заблудзімся ў хмельных травах.

Пачынаецца ўсё з любві.

Нават самая простая ява.

І тады душой не крыві,

На дарозе жыцця шырокай.

Пачынаецца ўсё з любві –

Першы поспех і першыя крокі.

Прыручаюць салаўі,

Там, дзе выбеглі ўдаль канавы

Пачынаецца ўсё з любві

А інакш і жыць немагчыма.

(Яўгенія Янішчыц)

росы выспелі, росы выспелі,

усё ўспышкамі расцвіло.

Шчасце выпала, шчасце выпала,

Ды нядоўгім яно было.

Больш не вернецца ў сэрца агонь,

Бо суперніца, бо суперніца,

Бо суперніца ўкрала яго.

Зноў курлыканне, зноў курлыканне,

Жураўлінае над сялом.

Шчасце выпала і не выпала,

Бо нядоўгім было яно.

(М.Янчанка)

Каханне… Яно не выбірае ні час, ні ўзрост, ні надвор’е. яно прыходзіць і ўсё! Нават, калі ўжо адышло, яшчэ доўга шчыміць сэрца.

Я не веру, што прайшло каханне

З гадамі маладымі на пачын.

Што нашых вуснаў,

Нашых душ яднанне

Не можы сівізны перамагчы.

Я і цяпер расказваю,

Як тайны,

Твой кожны дотык,

Кожны позірк твой.

Ад старасці ахоўваю адчайна.

Святыя хвілі радасці жывой.

Калі тваё спякотнае дыханне

Сціхае ўранні на маім плячы.

І я не клічу новае каханне

Мне б тое,

Маладое,

Зберагчы.

(Г.Буроўкін) (песня “Кахання нашага пара”)

Усё, што гаварылася пра каханне да гэтай пары – бясспрэчна праўда, што “тайна сия велика есть”.

Дзякуй паэзіі, лірыцы кахання за магчымасць словам выказаць пачуцці. Сёння ў нашай гасцёўні, я ўпэўнена, ёсць самадзейныя таленавітыя паэты ці проста аматары паэзіі.

Хай не знае доўгае разлукі

І ніхто адзін, і ні цэлы свет.

А любімых век ласкавыя рукі

Затуляюць нас і ад стуж, і ад бед.

Мне застаецца толькі пажадаць Вам словамі верша Аркадзя Куляшова:

Спакойнага шчасця

Не зычу нікому:

Навошта грымотам

Маланка без грому,

Навошта ручай

Без пякучае смагі,

Халодная ўвага

Не варта ўвагі.

(музыка)

  “Галасы закаханых у беларускую паэзію” Літаратурна-музычны вечар